JDE Peet’s, Vitam en True Price

Heb je je ooit afgevraagd wat de échte impact is van jouw kopje koffie ‘s ochtends op het werk?

Koffie is een van de meest gedronken dranken op de werkvloer, maar de sociale en milieueffecten achter elk kopje blijven meestal buiten beeld. Samen met Jacobs Douwe Egberts (JDE Peet’s) en cateraar Vitam werkt True Price aan de volgende stap om dat te veranderen.

In dit project hebben we een True Price-scan gedaan om de impact van koffie te analyseren. We hebben de verborgen sociale en milieukosten van populaire koffiedranken berekend van een heel koffiemenu, variërend van klimaatimpact tot het inkomen van boeren. De resultaten worden nu toegepast bij een koffiebar van een rijkspartij, waar bezoekers naast de marktprijs ook de echte prijs van hun koffie kunnen zien.

Het doel is eenvoudig: de werkelijke impact van alledaagse keuzes zichtbaar maken, zodat mensen beter geïnformeerde en duurzamere beslissingen kunnen nemen, zelfs tijdens een koffiepauze.

Jacobs Douwe Egberts (JDE Peet’s) is een wereldwijd opererend koffie- en theebedrijf met meer dan 265 jaar ervaring, actief in meer dan 100 landen. Vitam is een pionier in bewuste catering in Nederland en bedient dagelijks meer dan 30.000 gasten op ruim 300 locaties. Samen met True Price verkennen zij hoe true pricing als praktisch instrument kan worden ingezet om verborgen impact zichtbaar en handelbaar te maken.

Dit project bouwt voort op eerdere initiatieven van True Price, waaronder projecten bij drie AH to go-locaties en bij koffiebrander Bocca.

Beschrijving van het project

Het doel van dit project is om de true price gap in kaart te brengen van dranken die worden geserveerd aan een koffiebar. 

Met behulp van de True Price-methodologie hebben we de verborgen sociale en milieukosten berekend van: 

• Twee JDE Peet’s-koffieblends (smooth en intense) afkomstig uit Peru, Honduras, Brazilië en Colombia 

• Koemelk uit Nederland en havermelk uit Frankrijk 

• Ingrediënten voor chai thee: zwarte thee uit Nepal, gember uit China, kruidnagel uit Sri Lanka, kardemom uit Indonesië en kaneel uit Sri Lanka 

Op basis van deze ingrediënten hebben we de echte prijs van negen koffierecepten berekend, waaronder espresso, americano, cappuccino, cortado, espresso machiato, latte macchiato, flat white, iced latte en chai latte. 

Aanpak

Hoe zijn de true price gaps berekend?

In de analyse zijn de volgende sociale en milieueffecten meegenomen:

• Luchtvervuiling
• Bijdrage aan klimaatverandering
• Uitputting van fossiele brandstoffen
• Landgebruik
• Watergebruik
• Watervervuiling
• Kinderarbeid
• Onderbetaling
• Oderverdiening

Deze effecten zijn gekwantificeerd met behulp van de monetarisatiefactoren van True Price die de impact omrekenen naar een geldwaarde.

Data

De resultaten zijn berekend op basis van:

• Gemiddelde sector-productdata uit de True Price Database
• Receptinformatie van de koffiedranken
• Gegevens over de herkomstlanden van de ingrediënten, aangeleverd door JDE Peet’s

Resultaten

Belangrijkste inzichten

Bij het drinken van een kop koffie maken een paar keuzes een groot verschil: 

• Koemelk heeft een veel hogere negatieve impact dan havermelk 

• De hoeveelheid melk telt: dranken met weinig melk, zoals een cortado, hebben een lagere true price gap dan melkrijke dranken zoals een flat white 

• Bij chai latte draait het vooral om de melk: de thee en specerijen dragen per kop weinig bij; de keuze voor melk maakt het echte verschil 

True Price per ingrediënt

1. Waarom heeft koemelk een veel hogere impact dan havermelk?

Dit komt vooral door landgebruik, klimaat en vervuiling.

Koemelk productie heeft veel land nodig voor het grazen van koeien en productie van veevoer, wat druk zet op natuur en biodiversiteit. Havermelk gebruikt ook land, maar aanzienlijk minder per liter.

Daarnaast produceren koeien methaan, een sterk broeikasgas. Zuivelproductie vraagt bovendien om mestverwerking, kunstmest en energieverbruik. Havermelk vermijdt deze veegerelateerde emissies volledig en heeft daardoor een veel lagere klimaatimpact.

Ook luchtvervuiling speelt een rol: koemelk veroorzaakt ammoniakemissies door mest en kunstmest, terwijl de luchtvervuiling bij havermelk beperkt blijft tot de teelt van haver.

Kort gezegd: de impact van koemelk wordt gedreven door vee en landgebruik, terwijl havermelk het grootste deel van deze effecten vermijdt.

2. Wat maakt het verschil tussen koffiemelanges?

Het verschil tussen de twee melanges is relatief klein en hangt vooral samen met waar de koffie wordt verbouwd. De intense blend heeft een iets lagere verborgen impact omdat deze meer koffie uit Colombia bevat. Koffie uit Colombia heeft een lagere totale impact dan uit landen zoals Peru of Honduras, die zwaarder vertegenwoordigd zijn in de smooth blend.

Koffieteelt heeft veel landgebruik en levert vaak lage opbrengsten op. Daarnaast veroorzaakt koffieproductie broeikasgasemissies door kunstmestgebruik, bodememissies en energie voor verwerking en het proces van drogen.

Zelfs in grote koffieproducerende landen zoals Colombia en Brazilië verdienen koffieboeren vaak te weinig om een zeker bestaan op te bouwen, doordat prijzen aan de poort en productiviteitsniveaus laag blijven. Daardoor is onderverdiening de grootste sociale kostenpost in zowel de smooth als de intense koffieblends.

Kort gezegd: de grootste impact van koffie komt door landgebruik, klimaat en lage inkomens van boeren. De verschillen tussen blends worden vooral bepaald door herkomst.

3. Hoe zit het met chai-thee ingrediënten?​

Ingrediënten voor chai-thee hebben hoge verborgen kosten per kilogram, zowel sociaal als milieukundig. Maar omdat deze ingrediënten in zeer kleine hoeveelheden worden gebruikt, blijft de impact per kop chai latte beperkt.

Wat het grootste verschil maakt is opnieuw de melk. In een chai latte komt het grootste deel van de impact van de melk. Omdat koemelk zwaarder weegt dan havermelk, heeft een chai latte met havermelk een duidelijk lagere true price.

Kort gezegd: chai-ingrediënten verdienen aandacht voor betere leefomstandigheden en duurzaamheid, maar per drankje bepaalt vooral het type melk de impact.

Ontdek wat jij als consument kunt doen

Als consument maken je keuzes echt verschil. Kleine aanpassingen in het dagelijks leven kunnen samen leiden tot een grote impact:

• Kies voor plantaardige melk
  Melk is de grootste veroorzaker van milieu-impact in koffiedranken. Door te kiezen voor havermelk verlaag je landgebruik, klimaatuitstoot en luchtvervuiling aanzienlijk.
• Bestel dranken met minder melk
  Espresso, americano of cortado hebben een veel lagere impact dan melkrijke dranken zoals een latte macchiato of flat white.
• Let op de herkomst van je koffie
  Koffie uit sommige regio’s heeft lagere verborgen kosten door verschillen in teeltmethoden, opbrengsten en inkomensniveaus van boeren.
• Maak kleine keuzes, maar doe dat vaak
  Vaker kiezen voor havermelk, één melkrijke koffie per dag minder drinken of simpelere recepten bestellen maakt op de lange termijn al een merkbaar verschil.

Deze inzichten laten zien dat duurzaamheid vaak zit in kleine, alledaagse keuzes, die bij elkaar impact maken op grote schaal. Dus de volgende keer dat je een koffie of chai latte bestelt: sta even stil bij wat jij kunt doen voor mens en planeet.

Goed om te weten

Beperkingen van de resultaten

Onzekerheid
De cijfers in deze analyse zijn schattingen van de echte prijs van de producten. Deze schattingen bevatten onzekerheden omdat op verschillende onderdelen gebruik is gemaakt van modellen en secundaire data. Daarom is het belangrijk om de resultaten met zorg te gebruiken en te interpreteren. We raden aan om de resultaten altijd te lezen in samenhang met de aanpak, aannames en beperkingen om misverstanden of onjuiste conclusies te voorkomen.

Reviewproces
Het beoordelingsproces in dit project volgt alle stappen van een true price-berekening volgens de True Price Assessment Method: van afbakening en modellering tot data-analyse en rapportage. Alle stappen zijn gecontroleerd en gevalideerd. Keuzes en aannames zijn gezamenlijk besproken en afgestemd met de betrokken partners.